مقدمات ساز دف به صورت قدم به قدم

 

ساز دف مخصوص منطقه کردستان ایران است و مهد آن منطقه مهاباد ، سقز ، سنندج تا کرمانشاه مرسوم بود

البته ساز تخصصی بومی و منطقه ساز تنبور است وساز دف بعدها به این منطقه اضافه شده است. در گذشته ساز دف را همراه با ساز تنبور نمی زدند. در منطقه کردستان ایران مثل سنندج در حال حاضر هم این اتفاق است ساز دف در گذشته به صورت کاملا اصلی و خانقاهی نواخته می‌شد و به صورت فوق العاده ساده ضربات زده می شد و تکنیکات. تکنیک هات پیچیده ای نبود و همچنین ریتم ها نیز ساده بودند صرفاً مقامها زده می‌شد. مقام هم فقط یک میزان یا نهایت میزان بود.

ولی بعد از دهه ۵۰(سال ۵۴) توسط مرحوم استاد محمدرضا لطفی و بیژن کامکار ساز دف به موسیقی دستگاهی معروف شد در یک تصنیف به اسم چهره به چهره در باغ فردوس تهران هیچ اجرایی برگزار کردند در آن جا ساز دف را همراه با تصنیف چهره به چهره نواختند. بعد از اینکه ساده به شهر تهران وارد شد دستخوش تغییرات شد(نواختن این ساز) ضرباتی را به آن اضافه کردند تا صدای ساز مزاحم سازهای دستگاه این باشد. مثلاً اگر می خواستند با ۲ سه تار بنوازند اگر به صورت خانقاهی می خواستند دست بنوازند صدای سه تار ها به گوش رسیده نمی شد در آن زمان نیز تجهیزات صوتی پیشرفته ای وجود نداشت بور بودن صدای ساز را به صورت نواختن و تکنیک‌های جدید بیاورند.

در دهه هفتاد هم توسط جناب آقای منصور حبیبی سازه‌ای تلقی یا با پوست مصنوعی به جامعه موسیقی معرفی شدپیشرفت داشته باشد و به دسترسی عموم و مردم جهان در نقاط مختلف جهان به علت مرطوب بودن آب و هوا در آن نقاط امکان نواختن ساز نبود حتی در شمال کشور و جنوب کشور که آب و هوای شرجی وجود داشت این ساز وارد این موسیقی شد. در منطقه مازندران استفاده کردند و همچنین گیلانی ها و در جنوب بندرعباس به صورت زیادی مورد استفاده قرار گرفت به علت شرجی بودن آب و هوا بود که این اتفاق به وقوع نمی پیوست. اما بعد از آن که به لطف جناب حبیبی این اقدام انجام شد ساز به تمام نقاط جهان صادر شد که در حال حاضر با سازهای مختلف آشنایی داریم و همچنین برند های مختلف نیز وجود دارد به طور کلی تنوع در ساختار بسیار زیاد شده است اخر دهه هفتاد من بیشتر در های پوستی استفاده می‌شد که آن هم با مشکل رطوبت مواجه بود و با یک تست برقی و با گرما در خواب باید جمع می‌شدند و در اجرا باید ۲ تا ۳ در برده می‌شد که این ساز پاسخگوی کار باشد کتابهایی آن کنسرت بتوانیم گروه را همراهی کنیم. ل حاضر این مشکل برطرف شده است اما حس و حالی که در نواختن ساز پوستی است در نواختن سازهای تلقی و مصنوعی وجود ندارد و یکی از دلایل آن حاصل صدایی است که حلقه‌های دهی به پوست می‌خورد وقتی این حلقه ها به پوست طبیعی برخورد می‌کنند صدای دیگری می دهند اما وقتی بهتر یا الیاف مصنوعی می خورند صحنه دیگری می دهند و جنس آنها فرق می کند کموها یا کمه ها طوقی که برای دفع استفاده می کردند چوب درخت گردو و چوبهای صنعتی. البته این سازی که مشاهده می کنید گردو نیست پوست هم پوست گوسفند گوساله تو دل ای و پوست بز بود.  گذشته از پوست آهو مهم استفاده می‌کردند که در حال حاضر استفاده نمی شود اما در قسمت فرورفتگی ساز دفع آن می‌گویند شستید اگر چپ دست یا راست باشید با هم فرق میکند اگر راست دست باشید این قسمت فرورفتگی جای دست چپ قرار می گیرند و اگر چپ دست باشید جای دست راست قرار میگیرد حلقه هایی که در تصویر مشاهده میکنید به این صورت است که ترتیب آن (یک یک دو)

کسی که در تصویر مشاهده میکنید از جنس الیاف و پوست ومو است از کشور آمریکا رفت بسیار خوش کیفیت و خوش صدایی است و فوق العاده نزدیک سازهای پوستی است. ساز دف اگر در دست چپ قرار بگیرد این کمان (پهنا) در قدیم یک استاندارد داشت و یک اندازه داشت.  دست راست را کاملا پر می‌کرد اما به خاطر اینکه ساز خیلی گسترش پیدا کرد بین مردم خصوصی بانوان محترم و به خاطر فرق آناتومی بدن بانوان و آقایان دارند علت دست های ظریف در بانوان ساز(کمری و طوقه) بیشتر می ساختند. این باریک بودن کمک به یکسری از نوازندگان کرد اما برای یکسری از نوازندگان سخت است که بخواهند با لینک بزنند. چون در دست چپ دست بر روی آن به خوبی قرار نمی گیرند و همیشه در حال افتادن است وزن هدف از ۶۰۰ یا ۷۰۰ وجود دارد تا درهای سنگی برای تهیه تا یک کیلو نیم یا یک کیلو ۶۰۰ هم میشود. ولی استاندارد خاصی وجود ندارد معمولا آن یک کیلو کافی است برای آنکه بتوانیم نوازندگی بکنیم البته بستگی به آمادگی جسمانی نیز دارد مخصوصا در ناحیه مچ ، ساعد که با این بسیار مهم است که ورزیده و آماده باشد. به طور مثال اگر شما ۱۰ دقیقه این ساز را در دست شما باشد به حرکت بدید به بالا و پایین و ضربه بزنید ریز بزنید  کار مستلزم بدن آماده برای شما توصیه من به شاگردان این است که حتماً ورزش انجام بدهند دست های خود را قوی کند ورزش‌های نیز وجود دارد که دست پنج مرد قوی شود و بالا تنه . ص ورزش شنای سوئدی ورزشی است که می‌تواند تقویت کند عضلات بدن را اگر با ۵ انجام می‌دهید چه مصرف کنیم در رابطه با ساختار دف

ارسال نظر شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *