موسيقى ايران و فرم های آن (چهارمضراب) به طورى كه از اسمش پيداست ابتدا اجراى آن در روى سازهاى مضرابى مثل تار و سه تار و سنتور متداول بوده…

خرداد, 1396 بدون نظر آموزشی

فرم هاى معمول در موسيقى ايران

(چهارمضراب)

به طورى كه از اسمش پيداست ابتدا اجراى آن در روى سازهاى مضرابى مثل تار و سه تار و سنتور متداول بوده و سپس در روى سازهاى ديگر مخصوصا ويولون رواج و توسعه پيدا كرده است و از اين نظر به آن چهارمضراب گفته اند كه در چهار مضراب هاى اوليه موتيف يا پايه هاى آن كه محور ملودى بوده با چهار ضربه ى مضراب نواخته مى شده است.

ابوالحسن صبا با استفاده از اين پايه ،بعضى از چهار مضراب هاى خود را مثل چهارمضراب اصفهان، چهار مضراب شور و چهارمضراب ابوعطا كه در كتاب هاى دوره اول و دوم ويولون ساخته اند به احتمال قريب به يقين آن ها را از تار و يا سه تار به ويولون منتقل كرده و گسترش داده اند.

در اجراى رديف موسيقى ايران ، چهارمضراب ها نقش مهمى دارند زيرا بيشتر درآمدها و گوشه هاى رديف موسيقى ايران را نغمات غير موزون تشكيل مى دهند و اجراى آن ها موجب يكنواختى شده و شنونده را كسل مى كند .وجود ملودى هاى موزون از جمله چهارمضراب ها براى رهائي از اين يكنواختى بسيار مهم است و نوازنده هر لحظه كه احساس كند مطالب اجرا شده موجب كسالت شنونده شده است، متوسل به اجراى يك چهارمضراب مى شود و به همين خاطر نوازندگان و آهنگسازان موسيقى ايران  چون ابوالحسن صبا ،على تجويدى ، فرامرز پايور و …با هوشيارى متوجه اين نكته شده و براى بسيارى از گوشه هاى رديف در دستگاه هاى مقام هاى موسيقى ايران  چهارمضراب ساخته اند.

در عين حال در همراهى ساز با آواز، اجراى يك چهارمضراب در گوشه هاى ميانى دستگاه موجب مى شود كه خواننده هم استراحتى به صداى خود داده و نفسى تازه كند و شنونده هم به غير از خواننده متوجه هنر نمايى نوازنده اى كه با انگشتان توانمند خود به اجراى نغمات زيباى يك قطعه مثل چهارمضراب مى پردازد بشود.

در موسيقى ايران  هميشه خواننده بيشتر از هنرمندان ديگر مورد توجه مردم بوده است و علت آن هم اين است كه خواننده شعر و موسيقى را به همراه هم اجرا مى كند و مردم علاوه بر موسيقى از شنيدن شعر هم لذت مى برند. ادبيات غنى ايران باعث شد كه موسيقى ايران  بيشتر با شعر آميخته باشد و در طول تاريخ، رهايى و استقلال موسيقىِ تنها (بدون کلام) بسيار مشكل بوده است. البته تلاش هاى ارزشمند موسيقيدانانى چون علينقى وزيرى، ابوالحسن صبا ، على تجويدى، حسين دهلوى، فرامرز پايور و… كه در راه به استقلال رسيدن موسيقى بدون کلام ، قطعاتى ساخته اند نبايد ناديده گرفته شود.

چهارمضراب موسیقی ایران
چهارمضراب موسیقی ایران

آموزشگاه موسیقی آوای جم(مطهری)

برچسب ها

ارسال نظر شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *