عارف قزوینی عارف قزوینی عارف قزوینی

اسفند, 1395 بدون نظر تاریخ موسیقی, تاریخ موسیقی ایرانی
عارف قزوینی

عارف قزوینی 

عارف قزوینی

عارف در حدود سال ١٢٦١در قزوین تولد یافت.

در سیزده سالگی نزد حاجی صادق خرازی به آموختن آوازهای موسیقی و شعر مناسب هر آواز پرداخت و چون صدای خوبی داشت بنا به تمایل ملا هادی وکیل چند سالی پای منبر میرزا حسین واعظ قزوینی به نوحه خوانی پرداخت.

آن گونه که عارف قزوینی می نویسد در تابستان ١٢٧٧ به اتفاق صدر الاسلام از قزوین به تهران امد و به وسیله دوست خود با صدر الممالک آشنا شد و او عارف را با درباریانی که از تبریز با مظفرالدین شاه به تهران آمده بودند آشنا کرد.خود او می نویسد:

یک دو مرتبه وقتی که موکب همایونی به جهت شکار به جاجرود تشریف فرما می شد به سفره ی اتابک رفته ران جوجه ای به دست مبارک خودشان به من مرحمت فرموده در صف سفره نشینان و مفت خواران از همه سربلند تر و مفتخر تر محسوب داشتند.

{عارف قزوینی ١٣٣٧}

پس از چندی وصف او به گوش مظفرالدین شاه رسید و پس از احضار و خواندن چند غزل در حضور شاه او به موثق الدوله دستور می دهد پانصد تومان به عارف بدهند و اسمش را در ردیف فراش خلوت ها بنویسد. عارف می نویسد:

((شنیدن این حرف در من اثرش کم تر از صاعقه ی آسمانی نبود)).

عارف آن شب را تا صبح نخوابید و سر انجام به منزل صدر الممالک رهسپار شد و گفت این بلایی است که از طرف تو بر سر من می آید.))

و سرانجام با تمهیداتی از مجالس شاه و شاهزادگان قاجار رهایی یافت.

به هنگام طلوع نهضت آزادی خواهی و جنبش مشروطیت عارف که ریا کاری و مردم فریبی استبداد را از نزدیک دیده بود با مشروطه طلبان همکاری کرد و با اشعار میهنی و سرودن تصنیف های وطنی در مبارزات آنها شرکت کرد و در ضمن این فعالیت ها با ایرج میرزا ملک الشعرای بهار میرزاده ی عشقی و نویسندگان و هنرمندان عصر خود آشنا شد.

در آن دوره هر کجا ساز و آوازی برپا بود بیشتر تصنیف های عارف ورد زبان ها بود

و همه ی مردم با هم آن ها را می خواندند و با خواننده ی اصلی همصدایی می کردند.

عارف اولين تصنيف سازى است كه مضامين اجتماعى ، سياسى و انتقادى را به تصنيف وارد كرد. سبك تصنيف سازى او به اين صورت بود كه در گوشه اى از دستگاه يا آواز موسيقى ايرانى يك تم كوتاه را توصعه مى داد و اشعار مناسبى را با آن تلفيق مى كرد به طورى كه غالباً انتهاى هر جمله ى شعرى يا مصرع ، برگردانى هم داشته است. روند ملودى ساخته شده با توجه به وزن قطعه غالباً متناسب با موضوع و محتواى تصنيف است.

عارف قزوینی در تمام دوران استبداد از حکمرانان بی لیاقت انتقاد کرد و این گروه هرگز از سروده هایش ایمن نبودند.

عارف در سال های آخر عمر به ناچار در همدان منزوی شد و بقیه ی عمر را در سکوت و انزوا و تنگدستی گذرانید. به جز چند تن از دوستان نزدیک و علاقه مندان مشتاق کسی به سراغش نمی رفت و او نیز کمکی از کسی نمی پذیرفت.

 

((دکتر رضا زاده شفق در نامه ای به مناسبت ترجمه ی انگلیسی اشعار عارف، خطاب به مترجم و ناشر آن ، دینشاه ایرانی رئیس فاضل انجمن زرتشتیان بمبئی نوشته است: ((اجازه بدهید وقت را غنیمت شمرده خواهش مهمی از آن انجمن بنمایم و آن این است که عارف اکنون به سزای آزادگی و درستکاری و عزت نفس که دارد بسیار پریشان و محتاج و مستأصل شده .

اگر برای آن انجمن محترم دست دهد و معاونتی برای او بکنید نهایت به موقع و مناسب خواهد بو و چون عارف چیزی به عنوان هدیه از دوستان نیز قبول نمی کند بهتر است همان ترجمه ی اشعار را عنوان کرده، یک یاری به ایشان بنمایید.))

 

 

آموزشگاه موسیقی آوای جم

مطهری سهروردی شریعتی میرداماد هفت تیر

برچسب ها

ارسال نظر شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *